3. Sayı, 2002
www.bilyap.com.tr
Diğer sayılar: 1-2-4
Editörden
Akvaryum haberleri
Akvaryum ve Çevre
Ürünler
Üyelerimizden
Canlılardan
Örnek akvaryumlar
Akvaryum teorileri
Püf noktası
Bunları biliyor muydunuz?
Her hakkı saklıdır.
| Örnek akvaryumlar |
| Bürodaki Melek Akvaryumu Yazan: Bilyap Aquaristic Fotoğraflar: Bilyap Aquaristic |
| Bölümü olduğumuz ana firmamız Bilyap AŞ'nin
bürolarından birinde, üzerinde yer yer kireç lekeleri olan ucuz teneke
kapağı ve kabloları dışarılara taşmış paslı floresan düzeniyle son
derece bakımsız ve pespaye görünüşlü bir akvaryum vardı. Java moss'dan
başka bir bitkinin tutunamadığı bu 100 litrelik akvaryumda birkaç
Sayika ve Ateş Ağız çiklit yıllardır yaşar dururlardı - tabi buna
yaşamak denebilirse. Bir kere akvaryum bu çiklitlere çok dar geliyordu;
zavallılar günlerini saklandıkları daracık kovuklarda tedirgin bir
şekilde yem bekleyerek geçiriyorlardı. Yer darlığından, bakımsızlıktan
ve mutsuzluktan hiçbiri doğru dürüst gelişemeyip hepsi cüce kalmıştı.
Bürodaki Bilyap AŞ çalışanlarının "biz bu balıklara alışmıştık" şeklindeki itirazlarına aldırmadan, işi akvaryumculuk olan bir bölümü olan bir firma için yüz karası olan, hem estetik hem de balık yaşamı açısından sakıncalı bu akvaryumu yürürlükten kaldırmaya ve yerine içinde mutlu balıkların yüzdüğü bitkili güzel bir karma akvaryum kurmaya karar verdik. Önce çiklitleri onlara iyi bakacağına inandığımız, geniş akvaryumları olan tanıdık bir akvaryumcuya verdik. Sonra pespaye akvaryumu kaldırıp yerine güzel bir melek akvaryumu kurduk. Nasıl kurduğumuzu, kurduktan sonra da bakımını nasıl yaptığımızı aşağıdaki yazımızda anlatmaya çalıştık. Ortaya çıkan bu yazının özellikle akvaryum hobisine yeni başlayanlara yararlı olacağını umuyoruz. Kullandığımız malzemeler:
Balıklar:
Bitkiler:
Akvaryum su değerleri:
|
Resim 1:
Akvaryumumuzun kurulduktan sonraki ilk resmi. Oldukça boş olan akvaryumda ilk balıklar: Bir çift melek, platiler, neonlar ve rasboralar
|
|
Kuruluş aşamaları:
100x40x70cm ölçülerindeki demonte ahşah akvaryum dolabını beğendiğimiz duvar dibinde kurduk. Dolabın üzerine önce termik akvaryum altlığını yerleştirdik, onun üzerine de 100x40x45cm ölçülerindeki cam cam akvaryumu koyduk. Akvaryuma yeni kum koymak yerine, bozduğumuz çiklit akvaryumundaki biyolojik açıdan olgunlaşmış eski kumu, kaba kirlerinden arındırmak için suda biraz çalkalayıp kullanmaya karar verdik. Bu eski kum biyolojik arıtım bakterilerini yeterince içerdiği için akvaryumda biyolojik dengenin kurulması için balıkları koymadan önce haftalarca beklememize gerek kalmayacaktı. Önce akvaryumun çıplak akvaryum tabanını hafifçe ıslatıp üzerine 1 litre kadar zengin demir içerikli kırmızı laterit toprağı döktük. Lateritin kuruyup katılaşmasını bekledikten sonra akvaryumun sağ arka köşesine dış filtrenin çabuk kirlenmesini önleyen ön filtreyi yerleştirdik. Sonra da yaklaşık 5cm yüksekliğinde, önden arkaya doğru yükselen bir eğim olacak şekilde, kumu tabana serdik. Akvaryumu 1/4'üne kadar bozduğumuz çiklit akvaryumunun suyuyla doldurduk, üzerine yarıya kadar dolacak şekilde dinlenmiş taze su ekledik ve arkadan başlayarak bitkileri dikmeye, taşları ve kökleri yerleştirmeye başladık. Bitkiler, taşlar ve köklerle oluşturduğumuz dekorasyon şöyleydi: |
Resim 6:
Aralarındaki yakın mesafe disiplinini bozmadan bitkilerin arasında dolaşan bir grup Rasbora.
|
|
Arka plan dekorasyonu:
Orta plan dekorasyonu:
On plan dekorasyonu:
Yüzey:
|
Resim 8:
Orta plandaki Anubias barteri var. barteri yeni bir yaprak daha açıyor. Cryptocoryneler ışığı çok alabilmek için yapraklarını kuma yatıracakmış gibi açmış. Echinodorus q. magdelenensis yeni sürgünler vererek yoluna devam ediyor.
|
|
Bitkileri, irili ufaklı taşları ve mopani köklerini yukarıda belirtilen düzende yerleştirdikten sonra akvaryumun kalan kısmını önceden dinlendirilmiş ve karbon filtreden geçirilmiş suyla doldurduk. Arkvaryumun sağ arka köşesine 150 Watt'lık ısıtıcıyı, sağ ön köşesine de termometreyi yerleşirdik. Dış filtrenin hortum/musluk bağlantılarını yaptıktan sonra filtre kovasına aşağıdan yukarıya doğru aşağıdaki filtre malzemelerini yerleştirdik: (*) bunlar bozduğumuz çiklit akvaryumunun filtre malzemeleriydi; eski oldukları için en baştan bakteri kolonileri barındırıyorlardı. Filtreyi akvaryum dolabına oturtuk; gerekli hortum/musluk bağlantılarını yaptıktan sonra filtreyi ve ısıtıcıyı çalıştırmaya başladık. Akvaryumun üzerini akvaryum dolabına uygun 100x40 cm ölçülerinde plastik akvaryum kapağı ile kapattık ve ışıklarını açtık; böylece öğlen saat 12 gibi kurma aşaması tamamlanmıştı. Akvaryuma koyduğumuz kum, kullanılmış eski kum olduğu için akvaryumda bulanma çok azdı; filtrenin bir gecelik çalışmasından sonra da bulanma tamamen geçti. Kum yeni olsaydı, biyolojik aktivitenin başlamasıyla beraber bulanmanın geçmesi bir haftadan fazla sürebilirdi. Gün boyunca akvaryumun sıcaklığını ve diğer olası aksaklıkları takip ettik; artık suyun sıcaklığı 24C'de sabitti ve pH, KH, Nitrit gibi su değerlerinde bir anormallik yoktu. Bunun üzerine akşam saatlerinde akvaryuma ilk balıkları koymaya karar verdik. İlk balıklarımız: 2 x Zebra Melek (bir çift)
Akvaryuma koyduğumuz balıkların hiç biri yavru değildi; hatta bazı yetişkin platiler iyice semirmişlerdi. Hiçbiri yeni alınmış değildi; hepsi de bizim kendi yetiştirdiğimiz balıklardı. Benzer İstanbul suyu şartlarında yetişmiş olmaları yeni akvaryumlarına alışmalarını çok kolaylaştırdı. Gece boyunca balıkları izledik, akvaryum suyunun değerlerini tekrar test ettik. Nitrat ve nitrit 0 mg/lt'ye çok yakındı; balıklarda da hiç bir anormallik yoktu. Gece yarısına yakın bir saatte akvaryumun ışığını kapatıp ertesi günü beklemeye başladık. Sabah baktığımızda nispeten boş olan akvaryum içinde balıklar hallerinden memnun yüzüyorlardı. Artık ilk yemleme zamanı gelmişti. Balıklarımızı pul yemle besledik, su yüzeyine akvaryum suyunu arındırmada çok yararlı olan su üstü bitkilerini (Lemna minor ve Pistia stratiotes) yerleştirdik. 2. günün sonunda akvaryuma bir çift melek, ve 4 adet yavru cüce vatoz (Ancistrus) daha ekledik. 4. günün sonunda 8 adet yavru komando çöpçüsünü (Corydoras paleatus) ve 1,5 hafta sonra da 13 adet dişili erkekli Alman Lepistesleri akvaryuma ekledik. Son eklenen lepisteslerle akvaryumun yaş ortalaması düştü; birkaç tanesi dışında lepistesler gençti. Komando çöpçüler yeni aldığımız balıklardı ama onlarda kayıp vermeden akvaryuma alıştılar. |
|
Akvaryumun kurulmasının üzerinden iki hafta geçmişti artık. Kurarken verdiğimiz uğraşılara değmişti; diğer Bilyap AŞ çalışanları gibi biz de akvaryumu keyifle seyrediyorduk. Bitkiler gürleşmiş, balıklar (özellikle lepistes ve platiler) kıvıl kıvıl geziniyorlardı. Akvaryuma her yem atışımızda bütün balıklar ön tarafta toplanıyor, yem kavgasına girişiyorlardı. Hareket ve iştah olumlu sağlık alametleriydi. Biyolojisi oturmuş, seyri zevkli bir akvaryum olmuştu. Bu güzelliğini koruyabilmek için aşağıdaki temizlik ve bakım programını hazırlayıp aksatmadan uygulamaya başladık. Bakım ve temizlik programını düzgünce bir dosya kağıdına yazdık ve ileride yapılacakları unutmamak için kağıdı akvaryum dolabının sağ kapağının iç tarafına yapıştırdık. |
Resim 9:
Kurulumundan yaklaşık 3 hafta sonra çekildi.
Echinodorus ozelot sınır görevini sürdürüyor. Bir melek çifti sağ cama
çok yakın, diğer çiftin erkeği ise solda. Lepistes ve platiler geziniyorlar.
|
|
Temizlik va bakım programı:
Haftalık:
15 günlük:
2 aylık:
6 aylık:
|
|
Akvaryum gün geçtikçe güzelleşti. Bitkiler iyi bir biyolojik filtrasyonun yanında hergün az miktarda eklenen sıvı gübrenin de yardımıyla gürleştikçe gürleşti. Akvaryum yüzeyini kaplayan Lemna minorler eğer seyretilmezse ışığın tabana ulaşmasına engel oluyorlardı. Budanmazlarsa sürgün vererek hızla çoğalan Hygrophila polysperma ve Limnophila sessiliflora da alçak bitkilerin ışık almasına engeldi. Hareketlerinden, görünüşlerinden ve iştahlarından anladığımız kadarıyla balıkların rahatları yerindeydi. |
Resim 10:
Echinodorus yapraklarının arasında dişi melek yumurtalarını Echinodorusun yaprağına yapıştırıyor. Erkek Melek ise dışarda dişiden işaret bekliyor
|
|
Bitkilerin durumu:
Rotala rotundifolia'nın en belirgin özelliği yüzeye yakın gövdesindeki yapraklarının yeşilden kırmızıya doğru açılmasıydı; bu da akvaryuma farklı bir renk katıyordu. Sol ön köşeye diktiğimiz 1 kök Echinodorus quadricostus, 3-4 ay içinde kökten bir sürü sürgün verip yayılarak akvaryum tabanında neredeyse gezilmedik yer bırakmadı. Floresan lambasının doğrudan altındaki yerlerdeki sürgünler daha gür ve canlı yeşildi. Cryptocoryneler uzunca bir süre sonra tek tük yeni yaprak verebildiler fakat sonraları (5. ayın sonundan itibaren) akvaryuma alışıp daha sık yeni sürgünler vermeye başladılar. . Anubiaslar akvaryuma çok iyi alışmışlardı; her üç haftada bir yeni bir yaprak çıkarıyorlardı. Echinodorus bleheri dikildiği akvaryumdaki sol kenarı çok sevmiş ve çarçabuk gürleşmişti. Geniş yüzeyli yapraklarının yosunsuz olanları meleklerin yumurtalarını yapıştırmayı tercih ettikleri yer olmuştu. Ayrıca çaprazdan gelen gün ışığının büyük bölümünü tuttuğu ve akvaryumun içinin çok ışık almasına engel olduğu için akvaryumun yosunlanmamasına fiziksel olarak katkıda bulunuyordu. 1-2 ay içinde büyüyen güzel yaprakları ile Echinodorus ozelot green'in akvaryumda bambaşka bir görevi vardı; melek balıkları için sınır işareti olmak. Meleklerin bir çifti akvaryumun sağ köşesini, diğeri de sol köşesini kendilerine bölge edinmişti. Ozelot'un çizdiği sınırı ihlal eden melekler diğer melek çifti tarafından kendi bölgelerine kovuluyordu. Akvaryumumuzdaki tamamen kırmızı renkli tek bitki olan Ludwigia glandulosa çok yavaş büyüyordu. Dikildikten yaklaşık 6 ay sonra üst kımının 10cm aşağısından kesip kalan kısmının yakınına diktik. Balıklar bitkilerin hiç birine zarar vermiyor aksine lepistes, plati ve ancistruslar bitkilerin yapraklarındaki yosunları yiyerek onların daha rahat fotosentez yapmalarını sağlıyorlardı. Balıklar arası ilişkiler:
Melekler yem açısından hiç seçici değiller, kuru yemlerde sorun çıkarmıyorlar. Bu iyi, çünkü akvaryuma hiç canlı yem atmıyoruz. Akvaryuma ilk gün ilk melek çiftini, 2 gün sonra da diğer çifti koymuştuk. İkinci çiftle birlikte melekler için akvaryumda bölge edinme isteği de başladı. Akvaryuma diktiğimiz Echinodorus Ozelot green akvaryumu optik olarak 2 bölgeye ayırmıştı; bu meleklerin işini epeyce kolaylaştırdı. İki çift yemleme zamanları dışında bitkiyle oluşturulan sınırı geçemiyordu; geçerse diğer çiftin kovalamasıyla karşılaşıyordu ama bu kovalamaca hırpalamak için değil, yerini yurdunu bil demek içindi. Sınırı geçen balık kendi bölgesine geri döndügü anda kovalamaca bitiyor ve iş tatlıya bağlanıyordu. |
| Melek çiftleri ara sıra yumurtluyorlar. Soldaki çift için yumurtlama yeri tek; Echinodorus bleherinin yaprakları. Sağdaki çift ise yumurtalarını bazen ön filtrenin borusuna, bazen sol ortaya yakın bulunan büyük taşa bazen de sağ yan cama yapıştırıyor. Melekler akvaryuma konulduklarından itibarenki ilk beş ay içinde 6-7 kere yumurtladılar fakat yumurtalar 1-2 saat içinde bozulup beyazlaşarak ebeveyn melekler tarafından yendi. Bir keresinde yumurtaları görür görmez akvaryum suyunu 1/3 oranında ozmozdan geçirilmiş su ile değiştirdik fakat bu da yumurtaların beyazlamasına engel olmadı. Sadece yavru almak için de melekleri ayırmayı düşünmedik; ek akvaryum, filtrasyon vs. kurmadık. Amacımız üretmek değil. |
Resim 11:
Sağ tarafı bölge edinen melek çiftinin dişisi
yumurtalarını Echinodorusun yaprağına yapıştırıyor
|
|
Neonların sayıları aldığımızdan itibarenki 6 ay içinde 8'den 4’e indi. Birkaçında anormal karın şişliği gözledik fakat birkaçı da hiçbir hastalık veya parazit belirtisi görülmediği halde öldü (başka bir akvaryumumuzdan bu akvaryuma aktarılmışlardı, o akvaryumda da sayıları zaman içinde birer birer azalıyordu). Yem olarak seçici değiller; yanlız bunlar da pul yemi granül yeme tercih ediyorlar. Gerçekten karma akvaryumlar için ideal, barışçı bir tür. Diğer balıklara ne bulaşıyor, ne de onlardan bir tehlike görüyorlar. Gayet uyumlu balıklar, akvaryuma fosforlu vücut yapılarıyla da renk katıyorlar. Platilerin iştahları yerinde; neredeyse diğer balıkların ağzındaki yemleri de alacaklar. Bu türde arsızlık diz boyu; gün boyunca yosun tükettikleri halde atılan yeme gösterdikleri ilgi balığın günlerce aç bırakıldığını düşündürüyor. Dibe düşen yemlerde bile hak isteyip Corydoras ve Ancistrusları rahatsız ediyorlar fakat büyük Ancistruslar platileri yemlerine yaklaştırmıyor. Gün boyunca akvaryumda kıvıl kıvıl dolaşıyorlar; erkekler dişilerin peşini bırakmıyor fakat bugüne kadar platilerde bir yavruya rastlamadık. Belki yavruladılar ama melekler ve kendileri (yani yamyamlık) yavruları sağ bırakmıyor olabilir. Akvaryum ekosistemi için yararları yok değil; lepisteslerle birlikte yaprak ve cam üzerindeki yosunları yemeği seviyor gibi görünüyorlar. Lepistesler karma akvaryumların çalışkan balıklarından. Yedikleri yemlerden sonra bitkilere yönelip yosun tüketmeye başlıyorlar; tabi bu arada erkekler dişilerin peşini bırakmıyor. Doğurganlıkları da yerinde. Yeni doğan lepistes yavrularını akvaryumda sadece birkaç saat görebiliyoruz; sonrasında ya meleklere, rasboraalara ya da platilere yem oluyorlar. Akvaryumun her tarafında geziniyorlar; bu gezintilerin seyredilmesi çok hoş. Corydorasların (komando çöpçüler) ilk konulduklarında 2-3cm olan boyları 6 ay içinde 4cm’ye kadar uzadı. Tabana düşen yem artıklarını bulmada (özellikle granül yemleri) ve tüketmede oldukça hızlılar. Tabanda yem yerken arasıra platiler tarafından rahatsız ediliyorlar fakat bir kaç Corydoras bir arada yemlenirken platiler pek onlara bulaşmıyor. Ancistruslarla ilişkilerinde bir sorun yok; genelde ancistruslar köklerde ve yapraklarda olduklarından sadece yemlenme veya yer değiştirme zamanlarında çöpçülerle karşılaşıyorlar. Bu karşılaşma sırasında Ancistruslar Corydorasların üzerinen atlayıp yoluna devam ediyor. Akvaryuma ilk konulduklarında 2-3cm boylarında olan Ancistruslardan biri diğerlerine fark atarak 5-6cm boya ulaştı. Diğer Ancistruslarda 6 ay içinde 4-5 cm oldular. Yosun yeme konusunda oldukça çalışkanlar. Yanlız yapraklardaki kıl gibi olan yeşil yosunları yerken kahverengi sakal yosunlarını yemediklerini farkettik. Normalde birkaç haftada yosun tutan mopani kökleri parlatılmış mobilyalar gibi tertemiz. Büyük taşın da yosun tutmasına izin vermiyorlar; lepistes ve platilerle birlikte taşın üzerindeki yosunları tüketiyorlar. Yemleme zamanında onlar da akvaryumun ön tarafına geliyor ve tabana düşen yemleri çabucak tüketiyorlar. Bir anda boy atmalarını bu akvaryumda bol bitkisel besin bulunmasına, kaliteli yemlere ve iyi filtrasyona bağlıyoruz çünkü eski bulundukları akvaryumda yaklaşık 6 ay durmalarına rağmen satın alındıkları boyu çok geçmemişlerdi. Ve rasboralar... Yem almakta biraz utangaçlar; genelde aşağıya inen yemleri bekliyorlar, bazen de yüzeye zıplama hareketi gibi bir sıçrayışla çıkıp yem alıp orta yerlerine geri dönüyorlar. Kocaman açılabilen ağızlarıyla yakalayabildikleri lepistes yavrularını da yiyorlar. Yavru ağzı ve patlıcan moru olan renkleri yeşil bitkilerle birlikte güzel bir ahenk oluşturuyor. Bakımları kolay, dayanıklı ve barışçı bir tür. |
|
İki çift yetişkin melek için biraz daha geniş, örneğin 130x50x50 ölçülerinde bir akvaryum daha iyi olabilirdi, daha fazla yüzme alanları olurdu. Şimdiki halde biraz bitkiler arasında sıkışmış gibi duruyorlar. Ama en azından durumlarından memnun gözüküyorlar ve normal bölge sahiplenme ve üreme davranışlarını sergileyebiliyorlar. Ayrıca bürodaki duvar dibine daha büyük bir akvaryum sığmıyordu, ne yapalım şimdilik bu kadarıyla yetineceğiz. Akvaryumu kuralı tam altı ay geçti. Bugüne kadar hiç bir ilacı bu akvaryumda kullanmadık; hiç bir balığı da tedavi amacıyla karantina akvaryumuna almadık. Bilyap AŞ'nin büro çalışanları da bir akvaryumun pespaye olmak zorunda olmadığını anlayarak kafalarındaki eski akvaryum resmini radikal olarak değiştirdiler. Akvaryumun bize verdiği pozitif enerjinin sürekliliğini korumak için üzerinde gösterdiğimiz ilgiye devam edeceğiz. |
Resim 12:
15 günlük bakımından sonraki akvaryumun durumu.
Su değişimden önce gürleşen bitkiler budandı ve ön filtre temizlendi.
|